BALKAR Avukatlık & Danışmanlık
Miras Hukuku

Mirastan feragat sözleşmesi, bir mirasçının miras hakkındantamamen veya belirli koşullarla vazgeçmesinisağlayan hukuki bir anlaşmadır. Bu sözleşme, genellikle miras bırakanınhayatta olduğu dönemdeyapılır ve mirasın adil paylaşımı ya da aile içindeki hukuki ihtilafları önlemek amacıyla düzenlenir.

“Mirastan feragat sözleşmesi nedir? Geçerlilik şartları, türleri, iptal sebepleri ve Yargıtay kararları ışığında mirastan feragat süreci hakkında detaylı bilgi edinin.”

Av. Göknil Elif Karagöz
Av. Göknil Elif Karagöz Kurucu Avukat • Aile, Miras & Danışmanlık

Bu yazıda,mirastan feragat sözleşmesinin hukuki niteliği, türleri, geçerlilik şartları, iptal sebepleri ve Yargıtay kararlarıdetaylı bir şekilde ele alınacaktır.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir?

Mirastan feragat sözleşmesi, mirasçının miras hakkındankarşılıklı bir anlaşma ile vazgeçmesinisağlayan resmi bir belgedir.Türk Medeni Kanunu’nun 528. maddesindedüzenlenen bu sözleşme, miras bırakan ile mirasçı arasındasağlığında yapılan bir anlaşmaolup, mirasçının gelecekte herhangi bir miras talebinde bulunmasını engeller.

Önemli Noktalar:✅ Miras bırakan sağken düzenlenmelidir.✅ Resmi vasiyetname gibinoter huzurundayapılmalıdır.✅ Tek taraflı değil, karşılıklı irade beyanıyla geçerli olur.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Türleri

Mirastan feragat sözleşmesiiki farklı şekildeyapılabilir:

1. Karşılıklı (Bedelli) Feragat

  • Mirasçı, belirli birmaddi karşılıkalarak mirastan vazgeçer.
  • Örneğin, miras bırakan hayattayken mirasçısına belirli bir taşınmaz veya para verir ve karşılığında mirasçı tüm miras haklarından feragat eder.
  • Sonuç:Mirasçı, miras açıldığında hiçbir hak talep edemez.

2. Karşılıksız (Bedelsiz) Feragat

  • Mirasçıhiçbir bedel almadanmiras hakkından vazgeçer.
  • Genellikleailevi anlaşmazlıkları önlemekiçin yapılır.
  • Sonuç:Miras açıldığında, mirasçı hiçbir hak iddia edemez ve mirasçılıktan tamamen çıkarılmış olur.

Mirastan Feragat Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları

Sözleşmenin geçerli olabilmesi için şu şartlar sağlanmalıdır:

✅Noter Onayı:Sözleşme mutlaka noter huzurunda ve resmi şekil şartına uygun olarak düzenlenmelidir.✅Miras Bırakanın Rızası:Miras bırakanın bu sözleşmeyi kendi özgür iradesiyle yapmış olması gerekir.✅Mirasçının Rızası:Feragat eden mirasçınınbaskı altında olmadan, özgürcesözleşmeyi kabul etmesi gerekir.✅Tüm Mirasçılar İçin Bağlayıcılık:Eğer miras bırakan, bir mirasçıyı tamamen mirastan çıkarmak istiyorsa, diğer mirasçılar bu sözleşmeyi kabul etmek zorunda değildir.✅Yazılı ve Resmi Şekilde Yapılmalıdır:Basit bir yazılı belge ile yapılan feragat geçersizdir.

Örnek:Bir baba, oğluna hayattayken bir daire devretmiş ve noter huzurunda mirastan feragat sözleşmesi imzalamışsa, oğulmiras açıldığında hak iddia edemez.

Mirastan Feragat Sözleşmesi İptal Edilebilir mi?

Evet, bazı durumlardamirastan feragat sözleşmesi iptal edilebilir. İşte iptal sebepleri:

1. Aldatma, Zorla İmzalatma veya Hata

  • Mirasçı, sözleşmeyibaskı altındaveyayanlış yönlendirilerekimzalamışsa, mahkemeye başvurarak iptal edebilir.

2. Miras Bırakanın Sözleşmeye Aykırı Davranması

  • Eğer miras bırakan, mirastan feragat karşılığındabedel ödemeyi taahhüt etmiş ancak yerine getirmemişse, mirasçı sözleşmenin iptalini talep edebilir.

3. Şekil Şartlarına Uyulmaması

  • Sözleşme noter huzurunda düzenlenmemişsegeçersizdirve mirasçı haklarını geri alabilir.

Örnek:Bir miras bırakan, oğluyla noter onayı olmadan bir feragat sözleşmesi yaparsa, bu sözleşmehukuken geçersizsayılır ve mirasçı miras hakkını talep edebilir.

Mirastan Feragat Eden Mirasçının Çocukları Hak Talep Edebilir mi?

✅Eğer feragat sözleşmesi mirasçının alt soylarını kapsamazsa, mirastan feragat eden kişinin çocukları mirasçı olabilir.✅ Ancak,sözleşmede alt soyun da feragati açıkça belirtilmişse, mirastan tamamen feragat edilmiş sayılır.

Örnek:

  • Sözleşmede "alt soyu da kapsar" ifadesi varsa→ Mirasçının çocukları da hak iddia edemez.
  • Bu ifade yoksa→ Mirasçının çocukları miras talep edebilir.

Yargıtay Kararları ile Mirastan Feragat Sözleşmesi

1. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararı (E. 2021/5483, K. 2022/7341)

Olay:Miras bırakan, oğluyla noter onayı olmadan feragat sözleşmesi yapmış ve tüm mirasını diğer çocuklarına bırakmıştır.Karar:Yargıtay, noter onayı olmayan feragat sözleşmesini geçersiz kabul ederekmirasçının hak sahibi olduğuna karar vermiştir.Karar Metni:

"Noter onayı bulunmayan mirastan feragat sözleşmeleri geçersizdir. Mirasçı, miras hakkını talep edebilir."

"Noter onayı bulunmayan mirastan feragat sözleşmeleri geçersizdir. Mirasçı, miras hakkını talep edebilir."

2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (E. 2020/6213, K. 2021/7312)

Olay:Bir mirasçı, babasının hayattayken kendisine bir ev vermesi karşılığında mirastan feragat etmiştir. Ancak miras açıldığında, diğer mirasçılar bu evin tenkis edilmesini talep etmiştir.Karar:Yargıtay, feragat sözleşmesinin bedelli olduğunu vediğer mirasçıların bu paya müdahale edemeyeceğinibelirtmiştir.Karar Metni:

"Karşılıklı edim içeren mirastan feragat sözleşmeleri, diğer mirasçıların müdahalesine kapalıdır."

"Karşılıklı edim içeren mirastan feragat sözleşmeleri, diğer mirasçıların müdahalesine kapalıdır."

Örnek Olaylar ile Mirastan Feragat

Örnek 1: Geçerli Feragat Sözleşmesi

Olay:Mehmet Bey, oğluna hayattayken bir ev devretmiş ve noter huzurunda mirastan feragat sözleşmesi imzalatmıştır.Sonuç:Oğlu, miras açıldığında hiçbir hak talep edememiştir.

Örnek 2: Geçersiz Feragat Sözleşmesi

Olay:Ahmet Bey, noter onayı olmadan el yazısıyla feragat sözleşmesi hazırlamıştır.Sonuç:Mahkeme, sözleşmeyi geçersiz sayarak mirasçının hak sahibi olduğuna karar vermiştir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Mirastan feragat sözleşmesi hangi durumlarda iptal edilebilir?

  • Noter onayı yoksa,
  • Baskı altında imzalanmışsa,
  • Karşılığında vaat edilen bedel ödenmemişseiptal edilebilir.

2. Feragat eden mirasçının çocukları hak talep edebilir mi?

Eğer sözleşmede"alt soy da feragat eder"ifadesi yoksa, çocuklar mirastan pay alabilir.

3. Feragat eden mirasçı, sonradan hakkını geri alabilir mi?

Eğer noter onaylı geçerli bir sözleşme yapılmışsa, feragat eden mirasçı mirastan hak talep edemez.

Sonuç ve Öneriler

Mirastan feragat sözleşmesi,hukuki olarak bağlayıcı ve dikkatle hazırlanması gerekenbir belgedir.✔Noter huzurunda düzenleyin.✔Alt soyun haklarını dikkate alın.✔Hukuki danışmanlık alarak süreci sağlıklı yönetin.

Profesyonel hukuki destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.

Hukuki Değerlendirme & Danışma Notu

Yukarıda yer alan hukuki analiz ve değerlendirmeler genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Her uyuşmazlığın kendine has somut delilleri, usul kuralları ve hak düşürücü süreleri bulunduğundan, hak kaybı yaşamamak adına dosyanızı uzman avukatlarımız ile birlikte değerlendirmeniz tavsiye edilir.

İlgili Diğer Yayınlar

Miras Hukuku

VASİYETNAMENİN İPTALİ DAVASI

Vasiyetnamenin iptali hangi durumlarda mümkündür? İmza atamayan kişinin parmak izi ile yaptığı vasiyetname geçerli midir? Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin önemli miras hukuku kararını ve hukuki değerlendirmesini inceleyin.

İnceleyin
Miras Hukuku

VASİYETNAME NEDİR, NASIL DÜZENLENİR?Hukuk sistemimize göre, bireyler hayattayken ölümlerinden sonra malvarlıklarının akıbetini belirlemek amacıyla bazı hukuki tasarruflarda bulunabilirler. Bu kapsamda, ölüme bağlı tasarruflar düzenlenmiş olup, iki ana başlık altında toplanır:Miras sözleşmelerivevasiyetnameler.Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığı üzerindeki tasarrufunu yönlendirdiği, iradesini yansıtan ve ancak ölümle sonuç doğuran bir beyan biçimidir.Türk Medeni Kanunu'nun 514. maddesi bu özgürlüğü şu şekilde düzenler:"Mirasbırakan, tasarruf özgürlüğünün sınırları içinde, malvarlığının tamamında veya bir kısmında vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle tasarrufta bulunabilir. Mirasbırakanın üzerinde tasarruf etmediği kısım yasal mirasçılarına kalır."Vasiyetname, sadece mal paylaşımı değil; çocuğun tanınması, vakıf kurulması veya mevcut bir vakfa bağış yapılması gibi farklı amaçlarla da düzenlenebilir. Ancak, vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için kanunda öngörülen usul ve şekil kurallarına sıkı şekilde uyulması gerekir. Aksi hâlde vasiyetname, öngörüldüğü gibi hüküm doğuramaz.Bu yazıda vasiyetnamenin düzenlenme yöntemlerini, türlerini, sınırlarını, geçerlilik şartlarını, iptal ve hükümsüzlük hallerini ayrıntılı şekilde inceleyeceğiz.Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?Vasiyetname hazırlanırken Türk Medeni Kanunu'nun belirlediği usul ve şekil şartlarına mutlaka riayet edilmelidir.Öncelikle, kişinin hangi tür vasiyetnameyi düzenleyeceğine karar vermesi gerekir:Resmi vasiyetnameEl yazılı vasiyetnameSözlü vasiyetnameSeçilen vasiyetname türüne göre, her biri için belirlenen özel kurallar eksiksiz bir biçimde yerine getirilmelidir. Bu kuralların ihlali vasiyetnamenin geçerliliğini doğrudan etkiler ve iptal davasına konu olabilir. Bu nedenle vasiyetname hazırlarken bir miras hukuku avukatından profesyonel destek alınması tavsiye edilir.Genel Geçerlilik Şartları:Kişi, en az15 yaşını doldurmuşolmalıdır.Ayırt etme gücünesahip olmalıdır.Şarta bağlı vasiyetlerde, şartın hukuka ve ahlaka uygun olması gerekir.Her vasiyet türü içinkanunda öngörülen şekil kurallarınauyulmalıdır.Şarta Bağlı VasiyetnameŞarta bağlı vasiyetnamede, mirasbırakan bir kimseye malvarlığını bırakmayı belirli bir koşulun gerçekleşmesine bağlar. Şartın yerine gelmesi durumunda vasiyet hüküm doğurur.Türk Medeni Kanunu, vasiyetnameye şart ve yüklemelerin eklenmesine izin vermektedir. Ancak konulan şartlar hukuka ve ahlaka uygun olmalıdır. Aksi takdirde, bu şartlar ve bunlara bağlı tasarruflar geçersiz sayılır.Şarta bağlı bir vasiyetname düzenlenecekse:Şartlar açık, net ve anlaşılır olmalıdır.Ahlaka veya hukuka aykırı şartlar içermemelidir.Saklı Paylı Mirasçılar ve VasiyetnameMirasbırakanın özgürce tasarruf hakkı olsa da, saklı paylı mirasçılar lehine kanunda koruma getirilmiştir.Saklı pay, mirasbırakanın iradesiyle dahi ortadan kaldırılamaz. Saklı payı ihlal eden vasiyetnamelere karşı, mirasçılar tenkis davası açarak haklarını talep edebilirler.Saklı paylı mirasçılar kimlerdir?Altsoy (çocuklar, torunlar)Ana ve baba (bazı durumlarda)Sağ kalan eşMirasbırakan, saklı payları dikkate almadan düzenlediği vasiyetnameyle mirasçılar arasında hukuki ihtilaflara neden olabilir. Bu nedenle, vasiyetnamenin saklı pay hükümlerine uygun düzenlenmesi son derece önemlidir.Vasiyetname TürleriTürk Medeni Kanunu'na göre üç çeşit vasiyetname düzenlenebilir:1. Resmî VasiyetnameNoter, sulh hakimi veya yetkili memur önünde ve iki tanık eşliğinde düzenlenir.Mirasbırakan arzularını resmi memura bildirir; memur vasiyetnameyi yazar ve okur.Mirasbırakan ve tanıklar imzalar.Tanıkların içeriği bilmesi gerekmez; yalnızca serbest iradeyi doğrularlar.2. El Yazılı VasiyetnameBaştan sona mirasbırakanın kendi el yazısı ile yazılmalıdır.Yıl, ay ve gün belirtilmeli ve imzalanmalıdır.Notere teslim edilmesi şart değildir ancak güvenlik açısından tavsiye edilir.3. Sözlü VasiyetnameSavaş, ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi gibi olağanüstü hallerde yapılır.İki tanığa beyan edilir ve yazılıp mahkemeye sunulur.Olağanüstü durum sona erdikten sonra 1 ay içinde yeni bir vasiyetname yapılmazsa geçerliliğini kaybeder.Vasiyetnameden DönmeMirasbırakan, vasiyetnamesinden istediği zaman dönebilir.Dönme yöntemleri:Yeni bir vasiyetname düzenleyerek eski vasiyetnamenin tamamını veya bir kısmını değiştirmek.Eski vasiyetnameyi imha etmek (bilinçli şekilde).Eski vasiyetnameye aykırı davranışlarla (örneğin, vasiyet edilen malı satmak) dolaylı olarak hükümsüz kılmak.Vasiyet Alacaklısı ve Vasiyet YükümlüsüVasiyet alacaklısı: Vasiyetname ile kendisine belirli bir hak veya mal bırakılan kişidir. Mirasçı olmak zorunda değildir.Vasiyet yükümlüsü: Mirasbırakanın vasiyetname ile yüklediği yükümlülüğü yerine getirmekle sorumlu kişidir (genellikle mirasçıdır).Vasiyetname ile Çocuğun TanınmasıTürk Medeni Kanunu’na göre, baba, çocuğunu vasiyetname yoluyla tanıyabilir.Bu tür bir tanımanın iptali için belirli süreler içinde dava açılması mümkündür:Tanımayı ve baba olmadığını öğrenen kişi, 1 yıl içinde dava açmalıdır.Her halde tanımanın üzerinden 5 yıl geçmekle dava hakkı düşer.Vasiyeti Yerine Getirme GörevlisiMirasbırakan, vasiyetnamede bir veya birden fazla kişiyi vasiyetin uygulanmasından sorumlu kılabilir.Görevli:Terekeyi yönetir.Vasiyetin hükümlerini uygular.Miras ortaklığını temsil eder.Sulh hakiminin denetimine tabidir ve görevini kötüye kullanırsa görevden alınabilir.Vasiyetnamenin Etki SüresiSözlü vasiyetname hariçdiğer vasiyetnameler için herhangi bir geçerlilik süresi bulunmaz.Sözlü vasiyetname ise olağanüstü halin ortadan kalkmasından sonra 1 ay içinde geçerliliğini kaybeder.Vasiyetnamenin İptaliVasiyetnamenin iptali için dava açılabilecek durumlar:Vasiyet düzenlenirken tasarruf ehliyetinin bulunmaması,Aldatma, korkutma veya zorlama etkisi altında düzenlenmesi,Vasiyet içeriğinin hukuka veya ahlaka aykırı olması,Şekil şartlarına uyulmaması.İptal süresi:Vasiyetnamenin içeriği ve iptal sebebi öğrenildikten itibaren 1 yıl,Vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl,İyi niyetli olmayanlara karşı ise 20 yıldır.

Vasiyetname nedir, nasıl hazırlanır? Resmî, el yazılı ve sözlü vasiyetname türleri ile vasiyetnamenin iptali ve tenfizi hakkında detaylı bilgiler bu yazıda.

İnceleyin
Miras Hukuku

GAİPLİK DAVASI VE HUKUKİ SONUÇLARI

Gaiplik davası, uzun süre haber alınamayan kişilerin hukuki statüsünü netleştirmek ve miras gibi işlemleri başlatmak için açılır. Gerekli şartlar ve süreç bu yazıda.

İnceleyin