KİRA BEDELİNİN TESPİTİ DAVASI

Kira bedelinin tespiti davası,kiracı ve kiraya veren arasındaki kira bedelinin piyasa koşullarına uygun şekilde belirlenmesi amacıyla açılan bir davadır. Özellikleyüksek enflasyon, ekonomik dalgalanmalar ve kira artış oranlarınedeniyle bu tür davalar son yıllarda büyük önem kazanmıştır.Ev sahipleri ve kiracılar, kira bedelinin tespiti konusunda hangi hukuki haklara sahiptir? Kira bedeli nasıl belirlenir? Bu dava hangi şartlarda açılabilir?

Bu yazıdakira bedelinin tespiti davasının şartları, süreci, yargıtay kararları ve tarafların haklarınıdetaylı olarak ele alacağız.

Kira Bedelinin Tespiti Davası Nedir?

Kira bedelinin tespiti davası,kiraya verenin (ev sahibi) veya kiracının kira bedelinin güncellenmesi için mahkemeye başvurmasıyla açılan bir davadır.

Bu dava genellikle şu nedenlerle açılır:

• Ev sahibi, kira bedelinin piyasanın çok altında kaldığını iddia edebilir.
• Kiracı, kira bedelinin fahiş şekilde artırılmasını önlemek için dava açabilir.
• Taraflar arasında kira bedelinin belirlenmesi konusunda anlaşmazlık çıkmış olabilir.

Kira Bedelinin Tespiti Davası Ne Zaman Açılır?

Kira bedelinin tespiti davası,kira sözleşmesinin devam ettiği süre içinde ve belirli şartlar altında açılabilir.

Kira Sözleşmesi 5 Yıl Dolduktan Sonra Ne Olur?

Kira sözleşmesinde taraflar yenilenen kira dönemine ilişkin kira bedelinde anlaşmış ve sözleşmeye “kira arttırım kaydı” koymuş olabilir. Kira tespit davasında mahkeme, kira arttırım kaydıyla bağlıdır. Ancak 5 yıl dolduktan sonra kira arttırım kaydı TÜFE oranını aştığı takdirde aşan kısım geçersizdir.

Davanın açılabileceği zamanlar:

Eğer ev sahibidava açma süresini kaçırırsa, bir sonraki kira dönemine kadar kira bedeli değiştirilemez.

Kira Bedelinin Tespiti Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Kira bedelinin tespiti davası,Sulh Hukuk Mahkemelerindegörülür.

Yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.Örneğin,İstanbul Kartal'da bir ev için dava açılacaksa, İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemeleri yetkilidir.

Kira Bedelinin Tespitinde Uygulanan Hukuki Kriterler

Mahkemeler kira bedelini belirlerkenTürk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesinegöre hareket eder.

Kanuna Göre Kira Bedeli Nasıl Belirlenir?

• Son 5 yıl içinde kira bedeli artırılmışsa, TÜFE oranı esas alınır.
• 5 yılını doldurmuş kiracılar için ise emsal kira bedeli dikkate alınır.
• Ev sahibinin tek taraflı olarak kira bedelini artırması mümkün değildir.

Örnek:Eğer bir kira sözleşmesi2019 yılında yapılmışsa, 2024 yılında ev sahibimahkemeye başvurarak kira bedelinin emsal değerlerle yeniden belirlenmesini isteyebilir.

Kira Bedelinin Tespiti Davasında Bilirkişi İncelemesi

Bu tür davalardabilirkişi incelemesi büyük önem taşır.

Mahkeme, şu kriterleri değerlendirerek karar verir:

• Evin bulunduğu bölgedeki emsal kira bedelleri
• Gayrimenkulün özellikleri (konum, büyüklük, yapı durumu vb.)
• Son 5 yıldaki kira artış oranları

Bilirkişi raporuna göre mahkeme,yeni kira bedelini belirler.

Kira Bedelinin Tespiti Davası Açmanın Avantajları ve Sonuçları

Kiraya Veren Açısından Avantajları:

• Emlak piyasasına göre düşük kalan kira bedelinin artırılmasını sağlar.
• Kiracı, fahiş kira artışları yapamayacağı için yasal koruma elde eder.

Kiracı Açısından Avantajları:

• Ev sahibinin keyfi olarak kira artışı yapmasını engeller.
• Kira bedelinin piyasa koşullarına uygun hale getirilmesini sağlar.

Davanın Sonuçları:

• Mahkeme kararından sonrabelirlenen yeni kira bedeli yürürlüğe girer.
• Kiracı,mahkemenin belirlediği yeni bedeli ödemekle yükümlüdür.

Yargıtay Kararları ile Kira Bedelinin Tespiti Davaları

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararı (E. 2021/5472, K. 2022/7341)

Olay:Bir ev sahibi, kiracısının ödediği kira bedelininemsal değerlerin çok altında kaldığınıbelirterek kira bedelinin tespiti davası açmıştır.

Karar:Mahkeme,bilirkişi incelemesi sonucundakira bedelinin piyasa koşullarına göre düşük olduğunu belirlemiş ve yeni kira bedelini artırmıştır.

Karar Metni:"Kira bedelinin emsal kira değerleri dikkate alınarak belirlenmesi, hakkaniyete uygun olup, TÜFE oranı ile kıyaslanarak yeni kira bedelinin belirlenmesi gerekmektedir."

Kira Bedelinin Tespiti Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sonuç ve Öneriler

• Ev sahipleri, kira bedelinin piyasa değerine uygun olmadığını düşünüyorlarsa dava açabilirler.
• Kiracılar, haksız kira artışlarını engellemek için hukuki haklarını kullanabilirler.
• Mahkeme, genellikle bilirkişi raporlarına göre karar verdiği için emsal kira değerleri büyük önem taşır.
• Dava açmadan önce uzman bir gayrimenkul hukuku avukatından danışmanlık almak faydalıdır.

Kira bedelinin tespiti davası açmayı düşünüyorsanız, profesyonel hukuki destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.